zingen en gezondheid
Zingen en  muziek spelen als “kunst om gezond te blijven”

Voorwaar een niet voor de hand liggende aanhef in een artikel voor dit mooie blad over middeleeuwse muziek. Het verband met uw eigen gezondheid zal u echter in de loop van dit artikel duidelijk worden.

In onze 21e eeuw is gezondheidszorg in het algemeen en geneeskunde in het bijzonder vrijwel volledig opgeslokt door de wetenschap en dus de drang naar evidence based medicine.
De vele wetenschappelijke ontdekkingen hebben een sterk genezend karakter in deze gebracht.

Ik durf te stellen dat vooral de ontdekking van geneeskrachtige stoffen in al eeuwen lang gebruikte bomen en planten en het chemisch bereiden van deze stoffen de grootste kentering te weeg gebracht heeft. Een bekend voorbeeld is de vondst van salicylzuur uit de wilg of salix waaruit aspirine nu chemisch en in grote hoeveelheden bereid is. De keerzijde van de ontdekking van talloze medicijnen inde loop der eeuwen is dat wij van de goede met de natuur voor een groot deel kwijt zijn geraakt. Je kunt heel makkelijk een pilletje nemen tegen de hoofdpijn en om het nog verder te trivialiseren een snelle vette hap en daarna een statine omdat je cholesterol toch wel erg hoog is.

Het regimen Sanitatis di Salerno
In de loop der eeuwen hebben veel geneesheren geschreven over de relatie die de mens heeft met de natuur en vooral ook met wat hij eet. Een van de boeiendste voorbeelden hiervan zijn de geschriften afkomstig van de beroemde school van Salerno.(vlak bij Napels) Deze school werd geleid door Christelijke, Joodse en Islamitische wetenschappers die in harmonie met elkaar leefden en werkten en was het topinstituut van het jaar 900 tot ongeveer 1350.

In het Tacuinum sanitatis in medicina werd de kunst om gezond te blijven beschreven en de (medicinale)werking van vele zaken benoemd. Letterlijk geciteerd: In het tacuinum wordt opheldering gegeven omtrent de zes zaken die men dient te weten aangaande de heilzame werking van verschillende soorten, voedsel, drank, kleding, alsmede hun schadelijke werking en de wijze waarop deze kan worden tegengegaan.

De res non naturalis
de zes zaken waar eenieder dagelijks acht op dient te slaan tot behoud van zijn gezondheid, tezamen met hun juiste gebruik en werking.
Ten eerste de gesteldheid van de lucht die van belang is voor het hart.
Ten tweede het juiste gebruik van spijzen en dranken.
Ten derde het juiste gebruik van lichaamsbeweging en rust.
Ten vierde het voorkomen van uitzonderlijke slaperigheid en slapeloosheid.
Ten vijfde de beheersing van de uitscheiding en het vasthouden der lichaamsvochten.
Ten zesde de beheersing van het karakter door matigheid in vreugde, toorn, angst en droefheid.

Zang en dans in het Tacuinum:
Aard: Beweging van voeten en lichaam op het ritme van muziek.
Voorkeur: Wanneer er een nauwe overeenstemming heerst tussen klank en beweging.
Heilzaam: Met vreugde en instemming meedoen, toekijken en luisteren.
Schadelijk: Wanneer men van de samenhang der tonen afwijkt
Tegenmiddel: Naar de samenklank der tonen terugkeren.

Bescherm uw stem:
Wat moet u dus niet doen volgens het Tacuinum om uw stem te schaden:
Dadels, zure appels en zure granaatappels eten. Als het niet anders kan dan eet ze met geurige wijn en spijzen met honing.

Nog enkele andere aanbevelingen:
Eet geen waterkers want daar krijgt u migraine van.
Uien verzachten het karakter zodat u geen ruzie krijgt met uw medespelers.
Kweeperen maken u gezond en energiek.
Majoraan is goed voor de hersenen, het opent verstoppingen in uw hoofd, dit in tegenstelling tot prei.
Alruin is goed voor uw ogen maar stompt de zintuigen af en maakt slaperig
Van kippeneieren krijgt u sproeten.
Mispels voorkomen dronkenschap.
Zoete melk is goed voor borst en longen.
Wijn is dorstlessend maar schadelijk bij overmatig gebruik.
Wollen kleding beschermt het lichaam tegen koude en houdt het warm mits met fijn linnen gevoerd.

Muziek beheerst uw emoties
In het Boec van medicinen in dietsche, in 1300 in Utrecht vertaald uit het Latijn (oorspronkelijke tekst van meyster Ibn Sina of Avicenna )wordt over het zesde regimen, dus het beheersen van uw karakter geschreven:
Wie sijn ghesonde houden wille, die sal hem hijr in maten ende sonderlinghe droefheit, bliscap,ernst,vrese, sorge ende anxt scuwen.
Ghemaete bliscap sterct dat hert en behoede die ghesonden. Ende si es bequame allen menschen daer bi di vele sorgen selle hebben
En nou komt het!
Instrumenten als vedelen ende snoerspel. Item sanghe ende alle medodie in bliscappen nutten ghenen die se lief hebben. Dat sal hen die swaerheit vander herten halen.

Zo ziet u dat, en eigenlijk wist u dat natuurlijk al!, dat het zingen en spelen van muziek u helpt om gezond te blijven

Copyright: Wil van der Mark ofte Willem van Salerno chirurgijn te Gravendam en die stede van Utrecht